Kamerkunst in het museum

‘ Kunst in de kamer’. Dat is de titel van een bijzondere expositie die zaterdag in het Afrika Museum in Berg en Dal is geopend. Het museum gunt bezoekers een kijkje in huiskamers van verzamelaars.

De Nkisi staart de bezoeker met holle ogen aan. Het krachtbeeld uit de binnenlanden van Congo roept emotie op; een mengeling van kippenvel en heilig ontzag. Het fetisjbeeld van de Songye-stam is eigendom van Hagenaar Theo Mooy, partner van actrice Wieteke van Dort. Theo Mooy is een van de vijf kunstverzamelaars die zijn collectie beelden, maskers en sculpturen heeft uitgeleend. Het Afrika Museum heeft de kunstvoorwerpen op een verrassende manier geplaatst in de omgeving van hun eigenaren.

De woon- werk- en studeerkamers van de verzamelaars zijn vastgelegd in panoramafoto's en de beelden staan er in het museum levensecht bij. Kunst in de kamer toont beelden en maskers die heel verschillende mensen thuis om zich heen verzameld hebben. Het thema draait om de verzamelaar zelf. Degenen die de voorwerpen hebben afgestaan zijn allen lid van de Vereniging Vrienden Etnografica (VVE), een genootschap dat 25 jaar geleden in het Afrika Museum is opgericht. Etnografica is een door verzamelaars en handelaren gebruikte verzamelnaam voor objecten die afkomstig zijn van tribale culturen in Oceanië, Afrika, Amerika en Azië. Etnografica is afgeleid van etnografie, ofwel 'beschrijving van een volk'. De expositie in het Afrika Museum toont 125 voorwerpen uit Afrika, Indonesië en Oceanië, die anders bij VVE-leden in de woonkamer staan. Sommige voorwerpen zijn jaren niet in het openbaar te zien geweest, andere zelfs nooit.

Kunst in de kamer biedt een unieke gelegenheid om de bijzondere objecten te bekijken in de omgeving waar ze thuishoren, en dat zijn vooral smaakvolle interieurs. "De beelden en maskers die we hier zien zijn nooit gemaakt om uiteindelijk in een huiskamer of een museum te eindigen. Ze hebben duidelijk een functie gehad. Voor de Afrikaanse stammen waren het gebruiksvoorwerpen", verduidelijkt collectiebeheerder Maaike Kool. " De maskers representeren een bepaalde voorouder of geest. Zo'n masker is in feite een dood ding. Het komt pas tot leven wanneer het met alle ceremonieel wat erbij hoort - muziek, publiek, dans - wordt gedragen."

Siebe Rossel uit Hengelo heeft voor even zijn masker van apenhaar uit Ivoorkust afgestaan, en het buffelmasker uit Kameroen.

Ook de woonkamer van radioloog Jacobus Bakker uit Wehl wordt in het Afrika Museum op een levensgrote halfronde panoramafoto gepresenteerd. In vitrines liggen de kwetsbare ziektebeeldjes die Bakker heeft verzameld in de tijd dat hij als tropenarts in Afrika werkte. In de herfst- en kerstvakantie kunnen museum bezoekers hun kunstvoorwerpen laten beoordelen door VVE-experts.

De expositie Van verre volken thuis; Kunst in de kamer, is tot en met 4 januari 2009 te zien. www.afrikamuseum.nl

African Art books & Magazine